La nomenclatura química inorgánica es el sistema que usamos para nombrar compuestos de forma ordenada y universal. Existen tres sistemas reconocidos: el sistemático IUPAC (que usa prefijos griegos para indicar la cantidad de átomos), el de Stock (que indica el estado de oxidación con números romanos) y el tradicional (que distingue entre dos estados de oxidación con los sufijos -oso e -ico).
Dominar estos tres sistemas te permite leer y escribir fórmulas correctamente, entender por qué un compuesto se llama de una u otra manera y moverte con confianza entre libros de texto, exámenes y recursos científicos de cualquier país.
Tabla interactiva
En la tabla interactiva de abajo encontrarás los prefijos griegos con su origen, los sufijos más usados y una comparación directa de los tres sistemas con más de 30 compuestos de práctica que puedes filtrar y buscar por tipo.
⚗
Nomenclatura química inorgánica
Prefijos, sufijos y los tres sistemas
mono-1
μόνος (mónos) — solo
monóxido de carbono CO
di-2
δύο (dýo) — dos
dióxido de carbono CO₂
tri-3
τρεῖς (treîs) — tres
tricloruro de fósforo PCl₃
tetra-4
τέτταρες (téttares) — cuatro
tetracloruro de carbono CCl₄
penta-5
πέντε (pénte) — cinco
pentóxido de dinitrógeno N₂O₅
hexa-6
ἕξ (héx) — seis
hexafluoruro de azufre SF₆
hepta-7
ἑπτά (heptá) — siete
heptóxido de dicloro Cl₂O₇
octa-8
ὀκτώ (oktṓ) — ocho
octaborano B₈H₁₂
nona-9
ἐννέα (ennéa) — nueve
nonaborano B₉H₁₅
deca-10
δέκα (déka) — diez
decaborano B₁₀H₁₄
Los prefijos griegos se usan en la nomenclatura sistemática IUPAC para indicar cuántos átomos de cada elemento hay en la molécula. El prefijo mono- suele omitirse en el primer elemento.
-uroSales binarias, hidruros no metálicoscloruro de sodioNaCl
-osoÁcidos y sales; estado de oxidación menorácido sulfuroso / sulfitoH₂SO₃
-icoÁcidos y sales; estado de oxidación mayorácido sulfúrico / sulfatoH₂SO₄
-atoSales derivadas de ácidos en -icosulfato de calcioCaSO₄
-itoSales derivadas de ácidos en -ososulfito de sodioNa₂SO₃
-hídricoÁcidos binarios (gas disuelto en agua)ácido clorhídricoHCl(aq)
-oso/-osaHidróxidos con ox. menor (trad.)hidróxido ferrosoFe(OH)₂
-ico/-icaHidróxidos con ox. mayor (trad.)hidróxido férricoFe(OH)₃
La regla -oso / -ico aplica cuando el elemento tiene dos estados de oxidación. Con tres o más, se prefiere la nomenclatura Stock o la sistemática.
Sistemática IUPAC
Prefijos griegos
N.º de átomos en la fórmula
Stock
Números romanos
Estado de oxidación del metal
Tradicional
Sufijos -oso / -ico
Ox. menor / mayor del metal
Fórmula
Sistemática IUPAC
Stock
Tradicional
FeCl₂
dicloruro de hierro
cloruro de hierro (II)
cloruro ferroso
FeCl₃
tricloruro de hierro
cloruro de hierro (III)
cloruro férrico
CuO
monóxido de cobre
óxido de cobre (II)
óxido cúprico
Cu₂O
óxido de dicobre
óxido de cobre (I)
óxido cuproso
SnO
monóxido de estaño
óxido de estaño (II)
óxido estannoso
SnO₂
dióxido de estaño
óxido de estaño (IV)
óxido estánnico
PbO
monóxido de plomo
óxido de plomo (II)
óxido plumboso
PbO₂
dióxido de plomo
óxido de plomo (IV)
óxido plúmbico
MnO
monóxido de manganeso
óxido de manganeso (II)
óxido manganoso
MnO₂
dióxido de manganeso
óxido de manganeso (IV)
óxido mangánico
CO
monóxido de carbono
óxido de carbono (II)
óxido carbónico
CO₂
dióxido de carbono
óxido de carbono (IV)
anhídrido carbónico
SO₂
dióxido de azufre
óxido de azufre (IV)
anhídrido sulfuroso
SO₃
trióxido de azufre
óxido de azufre (VI)
anhídrido sulfúrico
N₂O₃
trióxido de dinitrógeno
óxido de nitrógeno (III)
anhídrido nitroso
N₂O₅
pentóxido de dinitrógeno
óxido de nitrógeno (V)
anhídrido nítrico
En la nomenclatura tradicional, prefijos latinos como ferro-/férr-, cupro-/cúpr-, stanno-/estánn- reemplazan al nombre del elemento. Este sistema solo funciona bien con dos estados de oxidación.